کلید محافظ جان

کلید محافظ جان عملکرد ساختمان مشخصات بهره برداری

25

برق گرفتگی از عوامل مهم مرگ و میر افراد چه در محیط های خانگی و صنعتی است . درصد بالایی از برق گرفتگی ها به شکل تماس با بدنه یا بخشهای فلزی از لوازم برقی که دارای ایراد اتصال بدنه (اتصال سیم فاز به بدنه یا بخش فلزی در اثر ضعف عایق) می باشد . با توجه این موضوع اگر ابزار یا وسیله حفاظتی وجود داشته باشد که این نشتی یا تماس را تشخیص دهد . می توان بخش عمده ای از مخاطرات برقی را کاهش یا حذف نمود.

کلید محافظ جان RCCB و یا RCD به نوعی از کلید گفته می شود که از طریق مقایسه جریان سیم های رفت برگشت . تشخیص عدم تساوی یا اختلاف آنها بر اساس میزان مشخص عمل کرده و مدار را قطع می کند . در شرایط عادی جریان رفت برگشت در یک مدار الکتریکی با هم برابر است . یعنی در یک سیستم تکفاز  همان مقدار جریان که از طریق سیم فاز به یک مصرف کننده یا مدار وارد می شود همان مقدار جریان از سیم نول بازگشت دارد . حال اگر به هر دلیل جریان فاز و نول با هم دارای اختلاف شوند . کلید محافظ جان این شرایط را تشخیص داده و عمل می کند و مدار را قطع خواهد کرد. دلیل به وجود آمدن این اختلاف ممکن است در اثر اتصال بدنه یکی از دستگاه های الکتریکی متصل به مدار باشد که در آن به جای بازگشت از طریق سیم نول ، از طریق زمین به منبع بازگشت می کند . در این حالت گفته می شود جریان نشت پیدا کرده است.میزان شدت جریان این نشتی را ممکن است در حدی باشد که تجهیزات حفاظتی مانند فیوز شناسایی نشود و از طرفی این جریان می تواند علاوه بر خطر برق گرفتگی زمینه ساز بروز آتش سوزی شود. کلید محافظ جان با تشخیص این نشتی در زمان کوتاه در حد چند صدم ثانیه مدار قطع می کند.

کلید های محافظ جان در دو نوع تکفاز به صورت دو پل  و سه فاز به شکل چهار پل وجود دارد.

رله محافظ جان تک فاز
رله محافظ جان تکفاز 2 پل با آستانه تحریک 30 میلی آمپر
رله محافظ جان سه فاز 4 پل
رله محافظ جان سه فاز 4 پل با آستانه تحریک 30 میلی آمپر

 

جریان نشتی ایجاد شده ممکن است از طریق بدن فردی که به زمین تماس دارد و دست او به شکل تصادفی با قسمت های برق دار مدار تماس پیدا کرده به وجود آمده باشد .سرعت عملکرد کلید محافظ به گونه ای است که پیش از آسیب رسیدن به فرد جریان را فطع می کند. توجه داشته باشید که کلید محافظ جان برای قطع اضفه با و یا تاصال کوتاه در مدار طاحی نشده است . البته گونه ای از این کلید ها وجود دارد که به اضافه با هم واکنش نشان داده و مدار را قطع می کند.به این نوع از کلید ها RCBO یا Compact Residual Current Circuit Breaker with overcurrent protection  نیز گفته می شود .

کلید ترکیبی محافظ جان و بار اضافه RCBO
RCBO کلید ترکیبی محافظ جان و حفاظت اضافه بار سه فاز
RCBO کلید محافظ جان ترکیبی و اضافه بار تک فاز
RCBO کلید محافظ جان ترکیبی و اضافه بار تک فاز

 

عامل یا سنسور تشخیص دهنده در واقع یک ترانس جریان با هسته تروئید است که در کلید تک فاز هر دو سیم فاز و نول و در کلید سه فاز هر چهار سیم مدار شامل سه فاز به علاوه نول از داخل آن عبور می کند. ثانویه ترانس جریان یا CT به مدار قطع کننده یاTrip  متصل است . مکانیزم قطع کننده بر مبنای مکتنیزم با انرژی فنر شارژ شده کار می کند. که در عمل ترانس جریان مدار رها ساز فنر را فعال کرده و فنر موجب باز شدن کنتاکت های کلید محافظ جان خواهد شد.

ساختمان داخلی رله محافظ جان
ساختمان داخلی رله محافظ جان

کلید های محافظ جان سه فاز و تکفاز در شش تیپ تولید و ارائه می شوند.

تیپ های مختلف رله محافظ جان
جدول مقایسه تیپ های مختلف رله محافظ جان

کلید محافظ جان یا نشتی جریان تیپAC

این کلید فقط قابلیت تشخیص جریان های نشتی AC با شکل موج سینوسی را دارند. این تیپ از کلید ها به شکل 2پل و چهار پل در بازار موجود است . برای جریان نامی از 16 تا 125 آمپر . در مجدوده جریان نشتی 0.01 ،0.03 ،0.1 ،0.3 و ولتاژ کاری 300 تا 400 ولت موجود است .

کلید محافظ جان با نشتی تیپ A

این نوع از کلید محافظ جان قابلیت تشخیص جریان نشتی با شکل موج متناوب AC سینوسی و مستقیم یا DC پلسی را دارد . این گروه از کلیدهای محافظ جان در دو نوع 2 پل و 4 پل در بازار موجود است . با جریان نامی 16 تا 80 آمپر و محدوده جریان نشتی 0.01 ، 0.03 ، 0.1 ،0.3 آمپر موجد است ولتاژ کاری 300 تا 400 ولت ارائه می شود. از این نوع کلید همچنین برای محافظ جان در شبکه های با ولتاژ خط 500 ولت نیز در بازار موجود می باشد.

 

کلید محافظ جان با نشتی تیپ B

کلید محافظ جان تیپ B دارای قابلیت تشخیص جریان نشتی AC  سینوسی ، DC پالسی و ضربان دار و مستقیم ، AC با فرکانس چندین گیلو هرتز ، قابلیت تحمل جریان گذرا ناشی از صاعقه تا جریان 3KA و در زمان گذار 20μS دارا می باشد . این نوع از کلید های محافظ جان در دو نوع تکفاز 2 پل و سه فاز 4 پل موجود می باشد. رنج جریان نامی آنها 16 تا 125 آمپر بوده برای جریان نشتی 0.03 تا 0.3 آمپر ساخته می شوند. ولتاژ کاری آنها 300 و 400 ولت  ولتاژ خط است نوع خاصی از آن برای ولتاژ حط 500 ولت نیز موجود است .

 

کلید محافظ جان با نشتی AKV

کلید محافظ چان تیپAKV  عملکرد شیبه تیپ A دارد با این تفاوت که دارای حفاظت صاعقه نیز هست . یعنی قابلیت تحمل جریان گذرا ناشی از صاعقه تا جریان 3KA و در زمان گذار 20μS دارا می باشد.

کلید محافظ جان یا نشتی جریان تیپF

کلید محافظ چان تیپب  عملکرد شیبه تیپ B دارد با این تفاوت که جریان نشتی آن در حالت DC  تا 10 میلی آمپر به بالا باعث تحریک کلید می شود.

نحوه عملکرد کلید محاظ جان در شرایط تماس مستقیم فرد با مدار الکتریکی در یک مصرف کننده تکفاز وشبکه قدرت TNC

نحوه عملکرد کلید محاظ جان در شرایط تماس مستقیم فرد با مدار الکتریکی در یک مصرف کننده تکفاز وشبکه قدرت TNC
نحوه عملکرد کلید محاظ جان در شرایط تماس مستقیم فرد با مدار الکتریکی در یک مصرف کننده تکفاز وشبکه قدرت TNC

نحوه عملکرد کلید محافظ جان در شرایط تماس غیر مستقیم فرد با مدار الکتریکی در یک مصرف کننده تکفاز وشبکه قدرت TNC

نحوه عملکرد کلید محافظ جان در شرایط تماس غیر مستقیم فرد با مدار الکتریکی در یک مصرف کننده تکفاز وشبکه قدرت TNC
نحوه عملکرد کلید محافظ جان در شرایط تماس غیر مستقیم فرد با مدار الکتریکی در یک مصرف کننده تکفاز وشبکه قدرت TNC

نحوه اتصال کلید محافظ جان در شبکه سه فازه TN

نحوه اتصال کلید محافظ جان در شبکه سه فازه TN
نحوه اتصال کلید محافظ جان در شبکه سه فازه TN

نحوه اتصال کلید محافظ جان در شبکه سه فازه TT

نحوه اتصال کلید محافظ جان در شبکه سه فازه TT
نحوه اتصال کلید محافظ جان در شبکه سه فازه TT

نحوه اتصال کلید محافظ جان در شبکه سه فازه IT

نحوه اتصال کلید محافظ جان در شبکه سه فازه IT
نحوه اتصال کلید محافظ جان در شبکه سه فازه IT

مشخصات کلید محافظ جان

Number Of Pole تعداد پل

کلید های محافظ جان عموما 2 پل و چهار پل هستند کلید دو پل برای تکفاز و چهار پل برای سه فاز استفاده می شود .

current rating جریان نامی In

مقدار جریانی است که کلید محافظ جان می تواند  به صورت دائم بدون افزایش حرارت فزاینده از خود عبور داده و توانیی قطع و وصل آن را بدون مشکل و آسیب به کلید دارا می باشد. که به آن In می گویند

voltage rating ولتاژ نامی Un

میزان ولتاژ خط در سه فاز و ولتاژ فاز در تکفاز است است که کلید می تواند کلید می تواند در حالت قطع تحمل کند. که به آن Un گفته می شود.

sensitivity حساسیت یا آستانه تحریکIΔn

میزان جریان نشتی که باعث تحریک محافظ جان  کلید و قطع آن خواهد شد .

Ambient temperature درجه حرارت مجاز محیط کار

میزان درجه حرارتی است که کلید محافظ جان می تواند در آن محیط به کار خود ادامه دهد. معمولا این عدد -25 تا 55 درجه سانتی گراد است

Tripping time زمان قطع

مدت زمانی که کلید محافظ جریان آستانه نشتی یا جریان تحریک را تشخیص داده و کلید عملا قطع کامل می شود . این زمان بسته به شدت تحریک بین 40 تا 300 میلی ثانیه است .

Life expectancy عمر کاری

تعداد دفعاتی که کلید محافظ جان می تواند عمل قطع و وصل بر اساس تشخیص نشتی جریان انجام دهد.

همچنین هر کلید درای یک شاستی فشاری به عنوان دگمه تست است که با فشردن آن یک  جریان از طریق مقاومت تعبیه شده داخل کلید خارج از تراتس جریان آن عبور کرده  یک عدم تعادل کنترل شده ایجاد و کلید محافظ جان عمل می کند .این شاستی با حرف T مشخص شده است . 

علاوه بر این هر کلید محافظ جان دارای یک نمایش دهنده بصری است که با رنگ های قرمز و سبز یا O و I وضعیت کلید را نشان می دهد . به این صورت که اگر کلید در وضعیت قطع باشد و نمایش در حالت سبز یا I مشخص است که کلید به صورت دستی قطع شده است در غیر این صورت کلید در اثر تشخیص نشتی قطع شده است .

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.